O BOSONI

Tabula Peutingeriana, segmenti VI - VII - Civitas Bosnia et Herzegovina (Nacionalna biblioteka u Beču)
Tabula Peutingeriana, segmenti VI – VII – Civitas Bosnia et Herzegovina (Nacionalna biblioteka u Beču)

Zašto Bosona?

Βόσωνα (Bosona) .Illyrian? –  Bosna, Bosna river, running water (a.tumačenje )

Vratićemo se doba srednjeg vijeka odnosno u period od nekih hiljadu godina od 5. do 15. vijeka ili tačnije od pada Rimskog carstva 476. do Kolumbovog otkrića Amerike 1492. godine. Negdje na toj vremenskoj skali nastala je negdje oko današnjeg Visokog država imena Bosna (porijeklo tog naziva i danas predstavlja izazov za istraživaće i histroričare). Pouzdano se zna da je nastala prije 10. vijeka kada se bosansko ime prvi put spominje u pisanoj formi, zahvaljujući bizantskom caru Konstantinu VII. Porfirogenetu koji ga spominje u svom djelu “De administrando imperio” (skr. DAI) ili u prevodu “O upravljanju carstvom”, nastalom između 949. i 955. godine.

U djelu se navodi detaljan opis većine naroda koji su graničili s Bizantskim carstvom pa je tako Konstantin zapisao kako negdje daleko od Konstantinopola postoji i “horion Bosona” ili “zemljica Bosona” sa dva poznata grada koje naziva Katera i Desnik. Iako nije razjašnjeno da li se termin “zemljica” odnosi na ocjenu ukupne teritorije Bosne ili samo na dio mnogo veće teritorije od koje je Konstatntin opisivao samo ono njemu poznato sasvim je izvjesno da je Bosna u to doba već bila duže prisutna na evropskoj političkoj sceni srednjeg vijeka.

 

 

Prikaz Konstatntina VII na novcu
Lijevo : + IHS XPS REX – REGNANTIYM.(Isus Hrist, kralj kraljeva).
U opisu: Hristovo frontalno poprsje sa krstonosnim nimbusom, odjeven u palijum i kolobij, blagosljiva desnu ruku i drži Evanđelje u lijevoj ruci.
Desno:  CONSTANT ‘CE ROMAN’ AYGG B R’N.(Konstantin i Roman Augusti Rimski kraljevi)
U opisu: Poprsja Konstantina VII sa lijeve strane i Romaina II s desne strane. Oni su okrunjeni, Konstantin nosi loros, a Romain chlamys. Oboje drže patrijarhalni krst.

 

Horion Bosona – materijalni izvori

Prvi izvor u kojem se pismeno spominje Bosna je dijelo bizantskog cara Konstantina VII Porfirogeneta (r.905 – u.959 nove ere)

Djelo označeno u naučnoj literaturi  pod nazivom Codex Parisinus gr. 2009 ( u pitanju je najstariji prijepis obzirom da izvorni dokument nije sačuvan)… Ovo djelo je posvetio svom sinu Romanu da bi mu pomogao pri vladanju državom i predstavlja svojevrstan testament i popis teritorija koje ostavlja sinu Romanu. Dokument se javno u latinskom navodu pojavljuje pod nazivom:

De Administrando Imperio (O upravljanju carstvomSpis o narodima… ) – obzirno da izvorno nije imao naziva

Između ostalog, navodeći sve teritorije i države koje ostavlja sinu navodi se i :

„χώρίον Βόσωνα“ [horion Bosona] – (mala teritorija Bosna, dio zemlje Bosne ili po nekim prevodima “zemljica Bosna”)

 AD .948 …kαί είς χώρίον Βόσωνα …τό Κάτερα τό Δέσνηκ

…a u Bosni se nalaze dva grada Katera i Desnik

Nadalje, u Bosni mu ostavlja i dva grada, Katera i Desnik.

Katera je otkrivena južno od Sarajeva ali je lokacija Desnika, još uvijek nepoznata…

za sada…

             Pros ton idion yion Romanon…

             De Administrando Imperio                           AD .948

        …kαί είς χώρίον Βόσωνα …τό Κάτερα τό Δέσνηκ

Prikaz najstarijeg prijepisa rukopisa sa kraja 11. vijeka
(Bibliothèque Nationale ,Pariz)

 

Šta je UG Bosona?

 

Članovi na jednom od “Hodoljublja”

Ideja se rodila 11. Oktobra 2007 godine u ranim predvečernjim satima, podno kraljevskog grada Bobovca. Baš te sunčane subote  je skupina entuzijasta i zaljubljenika u srednjovjekovnu Kraljevinu Bosnu, prepuna impresija koje su ispunile taj dan konačan koracima predaka, u međusobnom razgovoru i sabiranjima utisaka odlučila da napravi korak više te udruženim snagama pokuša da podjeli svoju euforiju i energiju sa ostalim kamenim spavaćima kakvi su i oni sami bili do tog dana.

Uslijedila su česta druženja i međusobna upoznavanja a istomišljenici su se okupljali i razilazili u rojeći se oko ideja i planova gdje bi ta, šta bi ta, odakle bi ta i kuda bi ta , da prostiš, Bosona mogla da bude…

Kovitlac ideja dobio je napokon potreban pravac i intenzitet što je na kraju i rezultiralo Osnivačkom skupštinom, Statutom i zvaničnom registracijom udruženja 01.04.2009 sa upisom u registar  Ministarstva pravde Bosne i Hercegovine pod nazivom „Udruženje građana Bosona“

Ni samo ime nije nastalo slučajno ili nekom pravopisnom greškom već željom da se potakne do nekog iskona te se iskoristio najraniji do sada pronađeni dokument u kojem se pominje Bosna kao država odnosno kao to u svom djelu „O upravljanju carstvom“,  Konstantin Porfirogenet kaze:  „ Horion Bosona“ 

Akcent udruženja zasniva se na osmišljavanju konkretnih i svrsishodnih projekata koji bi za rezultat cinili promociju i popularizaciju tekovina i baštine srednjovjekovne bosanske države te njenih običaja, osobnosti i nasljeđa.

U pohod nekropoli u Lukomiru

Da nebi sve ostalo na pukim idejama  i postalo „udruženje sanjara“, paralelno sa kreativnim radom, udruženje Bosona je kreiralo i razvilo realizacijske timove koji sve te ideje pretvaraju u krajnji i funkcionalan rezultat.

Jedan od prvih i dugoročnih projekata po kojim je Bosona već dobila prepoznatljiv oblik rada je i projekta upoznavanja i posjete kulturno hitoriskih lokacija i institucija u državi ali i u okruženju do kojih je dopirao kulturni  i društveni uticaj Kraljevine Bosne. Na brižljivo izabranim lokacijama od kulturno-historijskog značaja, putujući nepravedno zanemarenim krajolicima naše države ,uz druženje i vedro raspoloženje te upoznavajući lokane običaje, članovi udruženja proširuju svoje vidike i saznanja te cesto pripremljeni i odizani čas historije na nekoj lokaciji ostane u sjenci saznanja i pripovijedanja koje dobijemo od lokalnih starosjedilaca.Ovakav pristup dodatno obogaćuje kompletan sadržaj posjete lokacijma od kulturno-historijskog značaja i daje učesnicima adaptaciju u sam lokalitet i posmatrani historijski period. 

Udruženje ima svoje organe uprave i skupštinu koju čine svi članovi udruženja.

Pored redovnih i vanrednih skupština te radih sastanaka, jednom godišnje , na dan udruženja članovi se okupljaju i na namjenskom tematskom skupu nakon kojeg slijedi svečani ručak i duženje uz prosijecanje na anegdote i aktivnosti iz ranijih vremena.

GRB UG BOSONA
ZASTAVA UG BOSONA

Udruženje ima grb i zastavu koji su kreirani od strane Heraldičkog društva „ Bosona Heraldica“ osnovanog kao posebno odjeljenje u udruženju Bosona. Grb je komponovan u štitu okrunjenom bosanskom kraljevskom ljiljanovom krunom koji svojom crvenom bojom heraldički predstavlja istrajnost u plemenitom cilju, borbenost i spremnost na izazove dok kraljevska kruna označava suverenitet i pripadnost uređenju zasnovanom na pravdi i zakonu.

Na samom štitu nalazi se zlatni zmaj, heraldički simbol snažnog zaštitnika te drži u svojim kandžama čvrsto  plavi bosanki kraljevski štit sa ljiljanovom krunom koji u ovoj kompoziciji predstavlja samu državu Bosnu.

Kompozicija čitavog grba predstavlja u biti i same izvode iz karaktera udruženja Bosona.

Zastava je kreirana duhu tumačenja iz nekih izvora da su odore bosanskih vojnika kao i zastave na kulama gradova u teritorijama kraljevine Bosni bile upravo kvadratne osnove plave i bijele boje te se time označavala pripadnost bosanskom kralju. Takvoj osnovi je u gornjem lijevom uglu dodat grb udruženja cime je zastava dobila svoju poziciju i deklaraciju u udruženju Bosona

Udruženje građana Bosona je otvorena za članstvo sve ljude koji unutar vizije, ciljeva i pravila statuta udruženja žele da  podjele i realizuju svoje i ideje drugih članova te da svojim ličnim angažovanjem, sposobnostima ili kredibilitetom  doprinesu ostvarenju ideja i planova udruženja Bosona.